Eskişehir Teknik Üniversitesi (ESTÜ) ESQUAKE Sismik İzolatör Test Laboratuvarı, Deprem Haftası kapsamında ES TV’de yayımlanan “Bilimin İzinde” programına ev sahipliği yaptı. Türkiye’nin tek, dünyanın ise sayılı sismik izolatör test merkezlerinden biri olan laboratuvarda gerçekleştirilen yayında, ESTÜ Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve Laboratuvar Sorumlusu Doç. Dr. Ali BOZER ile Yer ve Uzay Bilimleri Enstitüsü Arş. Gör. Dr. Sunay MUTLU deprem gerçeği, yapı güvenliği, deprem kültürü ve sismik izolatör teknolojileri üzerine değerlendirmelerde bulundu.
Depremin Bilimsel Gerçekliği ve Bilgi Kirliliği
Arş. Gör. Dr. Sunay MUTLU, depremin yer kabuğunu oluşturan levhaların hareketi sonucunda fay hatlarında biriken gerilimin aniden boşalmasıyla ortaya çıktığını belirterek Türkiye’nin aktif tektonik yapısı nedeniyle deprem gerçeğiyle yaşayan ülkelerden biri olduğunu ifade etti. Sosyal medyada dolaşıma giren ve depremin gününü veya saatini kesin biçimde öngördüğünü iddia eden açıklamalara itibar edilmemesi gerektiğini vurgulayan Arş. Gör. MUTLU, günümüz bilimsel birikiminin depremin tam zamanını önceden belirlemeye imkân vermediğini söyledi.
Programda ayrıca ESTÜ bünyesinde yürütülen deprem kayıt çalışmaları hakkında da bilgi verildi. Eskişehir ve çevresinde kurulan ivmeölçer istasyonları sayesinde yer hareketlerinin ayrıntılı biçimde kaydedildiğini belirten Arş. Gör. Dr. MUTLU, aynı şehir içinde depremin farklı şiddette hissedilmesinin yerel zemin koşulları, yapı özellikleri ve odak derinliği gibi faktörlere bağlı olarak değişebildiğini ifade etti.
Yapı Güvenliği ve Deprem Dayanıklılığı
Doç. Dr. Ali BOZER ise depremlerde oluşan hasarın yalnızca depremin büyüklüğüne bağlı olmadığını; zemin özellikleri, yapı tasarımı, malzeme kalitesi ve uygulama süreçlerinin de belirleyici olduğunu söyledi. Yapılarda taşıyıcı sistemin düzenli olması ve proje dışı müdahalelerden kaçınılmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Doç. Dr. BOZER, kullanıcıların yapıda gerçekleştirdiği bilinçsiz tadilatların deprem performansını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekti.
Doç. Dr. BOZER ayrıca özellikle 2000 yılı sonrasında yönetmeliklerde yapılan güncellemeler ve yapı denetim sisteminin devreye girmesiyle yapı güvenliği konusunda önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti. Bununla birlikte vatandaşların oturdukları yapıların durumunu sorgulamaktan çekinmemesi gerektiğini ifade ederek, güçlendirme veya yeniden yapım kararlarının mühendislik analizleri sonucunda verilmesi gerektiğini söyledi.
Sismik İzolatör Teknolojisi ve ESQUAKE Laboratuvarı
Programın gerçekleştirildiği ESTÜ ESQUAKE Sismik İzolatör Test Laboratuvarının faaliyetlerine de değinen Doç. Dr. BOZER, sismik izolatörlerin yapı ile temel arasına yerleştirilen ve deprem etkisini önemli ölçüde azaltan sistemler olduğunu belirtti. Bu teknolojinin yapıların depremden daha az etkilenmesini sağladığını ifade eden Doç. Dr. BOZER, özellikle hastaneler gibi kritik yapılarda deprem sonrasında hizmetin kesintiye uğramamasına katkı sağladığını vurguladı.
Türkiye’de 2013 yılından itibaren belirli büyüklükteki hastanelerde sismik izolatör kullanımının zorunlu hale getirildiğini hatırlatan Doç. Dr. BOZER, ESQUAKE Laboratuvarı’nın 2018 yılından bu yana Türkiye’de üretilen sismik izolatörlerin önemli bir bölümünün testlerini gerçekleştirdiğini ve aynı zamanda araştırma-geliştirme çalışmalarına katkı sunduğunu belirtti.
Deprem Kültürü ve Toplumsal Bilinç
Programda deprem kültürünün geliştirilmesinin önemine de dikkat çekildi. Arş. Gör. Dr. MUTLU, deprem bilincinin küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gerektiğini ifade ederek ESTÜ’de yürütülen çalışmalar kapsamında öğrencilerin deprem, yer yapısı ve afet anında doğru davranış biçimleri hakkında bilgilendirildiğini söyledi.
Programın sonunda konuşmacılar, depremle ilgili tartışmaların “ne zaman olacak” sorusuna odaklanmak yerine hazırlıklı olmaya yönelmesi gerektiğini vurguladı. Depreme karşı dayanıklı yapılar, bilimsel bilgi ve toplumsal bilinçle hareket edilmesinin afetlerin etkisini azaltmada en önemli unsurlar olduğu ifade edildi.
Programın tamamını Eskişehir Teknik Üniversitesi YouTube kanalından izlemek için buraya tıklayınız.
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
.jpg)